Blog

Με τι να ντύσω το τζάκι: πέτρα ή πλακάκι;

Σαλόνι με αναμμένο τζάκι ντυμένο με κεραμικό πλακάκι όψης πέτρας

Για την επένδυση τζακιού, η πέτρα και το κεραμικό πλακάκι είναι οι δύο λύσεις που αντέχουν στη ζέστη. Τα πάνελ πολυουρεθάνης με όψη πέτρας, όσο ελαφριά και φθηνά κι αν είναι, δεν μπαίνουν κοντά στη φωτιά. Το σωστό υλικό όμως δεν αρκεί. Μετράει επίσης σε ποιο σημείο του τζακιού μπαίνει, με ποια κόλλα και πάνω σε ποια βάση. Παρακάτω θα δείτε ποια σημεία ζεσταίνονται περισσότερο, τι ταιριάζει σε κάθε τύπο τζακιού και τι προσέχετε στην τοποθέτηση, ώστε η επένδυση να μη ραγίσει, να μη μαυρίσει και να μην ξεκολλήσει.

Με μια ματιά

  • Γύρω από το στόμιο: κεραμικό πλακάκι, φυσική πέτρα ή μάρμαρο, που δεν καίγονται.
  • Στον υπόλοιπο τοίχο του τζακιού: σχεδόν κάθε επένδυση, αν ακολουθήσετε τις οδηγίες του κατασκευαστή.
  • Πάνελ πολυουρεθάνης: μόνο μακριά από τη ζέστη ή σε ηλεκτρικό τζάκι.
  • Κόλλα: εύκαμπτη κόλλα πλακιδίων C2 S1, που αντέχει τη διαστολή από τη ζέστη.
  • Ενεργειακό τζάκι: οι γρίλιες αερισμού μένουν πάντα ελεύθερες.

Ποια σημεία του τζακιού ζεσταίνονται

Σε ένα τζάκι δεν ζεσταίνονται όλα τα σημεία το ίδιο. Η υψηλότερη θερμοκρασία είναι στο πλαίσιο γύρω από το στόμιο και ακριβώς από πάνω του, εκεί όπου ανεβαίνει ο ζεστός αέρας και ο καπνός όταν ανοίγει η πόρτα. Εκεί χρειάζεται υλικό που δεν καίγεται και δεν παραμορφώνεται.

Η ποδιά, δηλαδή το δάπεδο μπροστά από το τζάκι, δέχεται σπίθες και κάρβουνα που πέφτουν. Γι’ αυτό καλύπτεται με πλακάκι, πέτρα ή μάρμαρο, ποτέ με laminate ή ξύλο. Όσο απομακρύνεστε από το στόμιο, στα πλάγια και ψηλά προς την καμινάδα, η θερμοκρασία πέφτει και οι επιλογές σας μεγαλώνουν.

Πέτρα, πλακάκι ή πάνελ: τι μπαίνει πού

ΥλικόΓύρω από το στόμιοΤι προσέχετε
Κεραμικό πλακάκι επένδυσηςΝαιΕύκαμπτη κόλλα C2 S1 και σωστή βάση
Φυσική πέτραΝαιΕίναι βαριά και πορώδης, θέλει γερή βάση και εμποτισμό για προστασία από την καπνιά
ΜάρμαροΝαιΚλασική λύση για πλαίσιο και ποδιά, θαμπώνει από τα όξινα καθαριστικά
Τεχνητή πέτρα από τσιμέντοΣυνήθως ναιΕλέγξτε τι λέει ο κατασκευαστής για χρήση σε τζάκι
Τεχνητή πέτρα από γύψοΚαλύτερα όχιΜπορεί να ραγίσει ή να αλλάξει χρώμα από τη ζέστη
Πάνελ πολυουρεθάνηςΌχιΔεν είναι άκαυστο υλικό, γι’ αυτό μπαίνει μόνο μακριά από τη θερμότητα

Γιατί το κεραμικό πλακάκι είναι η πιο εύκολη λύση

Το κεραμικό πλακάκι ψήνεται σε φούρνο σε πολύ υψηλή θερμοκρασία και κατατάσσεται στα άκαυστα υλικά. Δεν καίγεται, δεν βγάζει αναθυμιάσεις και δεν παραμορφώνεται από τη ζέστη ενός τζακιού. Είναι επίσης πιο ελαφρύ από τη φυσική πέτρα, οπότε μπαίνει πιο εύκολα σε τοίχο ή πάνω σε σανίδα.

Σήμερα υπάρχουν πλακάκια επένδυσης με όψη πέτρας, σε μικρά στενόμακρα κομμάτια ή σε μεγαλύτερες πλάκες με ανάγλυφη επιφάνεια. Δίνουν την εικόνα της πέτρας χωρίς το βάρος της, ενώ η καπνιά καθαρίζεται πιο εύκολα, γιατί η επιφάνειά τους δεν ρουφάει τόσο όσο η φυσική πέτρα.

Στόμιο τζακιού με επένδυση από κεραμικό πλακάκι όψης πέτρας
Τζάκι με επένδυση από κεραμικό πλακάκι με όψη πέτρας γύρω από το στόμιο.

Κόλλα, αρμός και βάση

Η ζέστη κάνει τα υλικά να διαστέλλονται και να συστέλλονται κάθε φορά που ανάβετε και σβήνετε το τζάκι. Γι’ αυτό χρειάζεται εύκαμπτη κόλλα πλακιδίων κατηγορίας C2 S1, όπως αυτές που χρησιμοποιούνται και πάνω από ενδοδαπέδια θέρμανση. Για το κομμάτι ακριβώς γύρω από το στόμιο, ελέγξτε αν το τεχνικό φυλλάδιο της κόλλας γράφει ότι είναι κατάλληλη για τζάκια ή θερμαινόμενες επιφάνειες. Αν δεν το γράφει, ο τεχνίτης χρησιμοποιεί πυρίμαχο κονίαμα.

Για τους αρμούς, ο απλός τσιμεντοειδής αρμόστοκος είναι συνήθως η ασφαλής επιλογή κοντά στη φωτιά. Οι εποξειδικοί αρμόστοκοι έχουν όριο θερμοκρασίας, οπότε ελέγξτε το φυλλάδιο πριν τους χρησιμοποιήσετε εκεί.

Η βάση πρέπει να είναι γερή, καθαρή και χωρίς σκόνη ή καπνιά. Σε παλιό τζάκι, αφαιρείται πρώτα ο σοβάς που ξεφλουδίζει. Σε επένδυση από σανίδα χρησιμοποιείται τσιμεντοσανίδα ή πυράντοχη γυψοσανίδα, με το αστάρι που προτείνει ο κατασκευαστής της κόλλας.

Ανοιχτό, ενεργειακό ή ηλεκτρικό τζάκι: τι αλλάζει

  • Ανοιχτό τζάκι: το πλαίσιο γύρω από το στόμιο ζεσταίνεται πολύ και μαυρίζει από τον καπνό. Εκεί ταιριάζει πλακάκι, πέτρα ή μάρμαρο, που καθαρίζονται εύκολα.
  • Ενεργειακό τζάκι: η εστία μπαίνει μέσα σε κατασκευή με σκελετό και σανίδες, που μονώνεται από μέσα με πετροβάμβακα. Η επένδυση μπαίνει πάνω σε αυτή την κατασκευή και οι γρίλιες αερισμού δεν καλύπτονται ποτέ.
  • Ηλεκτρικό τζάκι ή τζάκι βιοαιθανόλης: η επιφάνεια ζεσταίνεται πολύ λιγότερο, οπότε οι επιλογές είναι περισσότερες. Ακολουθήστε τις αποστάσεις που γράφει το εγχειρίδιο της συσκευής.

Σε κάθε περίπτωση, ο κατασκευαστής του τζακιού ορίζει τις αποστάσεις από την εστία και τα υλικά που μπορούν να μπουν γύρω της. Αν υπάρχει εγχειρίδιο, αυτό το διαβάζετε πρώτα, πριν διαλέξετε επένδυση.

Ενεργειακό τζάκι σε τοίχο με πλακάκια όψης πέτρας σε μικρά στενόμακρα κομμάτια
Πλακάκια επένδυσης με όψη πέτρας σε μικρά στενόμακρα κομμάτια, στον τοίχο γύρω από το τζάκι.

Πριν καλύψετε οτιδήποτε

Μην καλύψετε γρίλιες αερισμού, θυρίδες καθαρισμού ή το σημείο ελέγχου της καμινάδας. Αν το τζάκι βγάζει καπνό μέσα στο σπίτι ή η καμινάδα δεν έχει καθαριστεί, λύστε πρώτα αυτά και μετά προχωρήστε στην επένδυση.

Βήματα για επένδυση με πλακάκι

Ο τεχνίτης ακολουθεί συνήθως τα παρακάτω βήματα:

  1. Προετοιμασία: το τζάκι πρέπει να είναι σβηστό και κρύο. Αφαιρούνται η καπνιά, ο σαθρός σοβάς και η παλιά βαφή που ξεφλουδίζει.
  2. Σχέδιο: τα πλακάκια απλώνονται πρώτα στο πάτωμα, ώστε τα κομμάτια και οι αρμοί να μοιραστούν ομοιόμορφα γύρω από το στόμιο.
  3. Αστάρι: περνιέται το αστάρι που ταιριάζει στη βάση, ειδικά αν είναι σανίδα ή λεία επιφάνεια.
  4. Κόλλημα: η εύκαμπτη κόλλα απλώνεται με οδοντωτή σπάτουλα και στον τοίχο και στην πίσω πλευρά του πλακιδίου, ώστε να μη μείνουν κενά.
  5. Αρμολόγηση: γίνεται αφού στεγνώσει η κόλλα, στον χρόνο που ορίζει το φυλλάδιό της.
  6. Πρώτη φωτιά: ανάβετε το τζάκι μόνο όταν στεγνώσουν η κόλλα και οι αρμοί, και τις πρώτες φορές με μικρή φωτιά.

Έλεγχος πριν ξεκινήσετε

Πλακάκια επένδυσης για το τζάκι

Δείτε κεραμικά πλακάκια επένδυσης με όψη πέτρας, για τζάκι, σαλόνι ή εξωτερικό τοίχο.

Συχνές ερωτήσεις

Ποια είναι η καλύτερη επένδυση για τζάκι;

Γύρω από το στόμιο, κεραμικό πλακάκι, φυσική πέτρα ή μάρμαρο, γιατί δεν καίγονται. Το πλακάκι είναι πιο ελαφρύ και καθαρίζεται πιο εύκολα, ενώ η πέτρα δίνει πιο φυσική εικόνα, αλλά θέλει γερή βάση.

Μπορώ να βάλω πλακάκι πάνω στο παλιό τζάκι;

Ναι, αν η βάση είναι γερή. Αφαιρείτε την καπνιά και τον σαθρό σοβά, περνάτε αστάρι και κολλάτε με εύκαμπτη κόλλα C2 S1. Αν η παλιά επένδυση ακούγεται κούφια όταν τη χτυπάτε, πρέπει πρώτα να αφαιρεθεί.

Είναι ασφαλής η πλαστική πέτρα στο τζάκι;

Τα πάνελ πολυουρεθάνης δεν είναι άκαυστα υλικά, οπότε δεν μπαίνουν γύρω από το στόμιο ή σε σημεία που ζεσταίνονται. Μπορούν να μπουν μόνο μακριά από τη θερμότητα ή σε ηλεκτρικό τζάκι, σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή τους.

Ποια κόλλα χρησιμοποιώ για πλακάκια σε τζάκι;

Εύκαμπτη τσιμεντοειδή κόλλα κατηγορίας C2 S1, που αντέχει τις συστολοδιαστολές από τη ζέστη. Για το σημείο ακριβώς γύρω από το στόμιο, προτιμήστε κόλλα που το φυλλάδιό της γράφει ότι είναι κατάλληλη για τζάκια, ή πυρίμαχο κονίαμα.

Πώς καθαρίζω την καπνιά από την επένδυση;

Το πλακάκι καθαρίζεται με ζεστό νερό και ένα ήπιο καθαριστικό για λίπη. Για τη φυσική πέτρα, χρησιμοποιήστε μαλακή βούρτσα και καθαριστικό κατάλληλο για πέτρα. Ο εμποτισμός της πέτρας από την αρχή κάνει τον καθαρισμό πολύ πιο εύκολο.

Μπορώ να βάλω ξύλο ή laminate μπροστά από το τζάκι;

Όχι στην ποδιά, γιατί εκεί πέφτουν σπίθες και κάρβουνα. Μπροστά από το στόμιο χρειάζεται πλακάκι, πέτρα ή μάρμαρο. Το ξύλινο δάπεδο ξεκινά πιο πίσω, στην απόσταση που ορίζει ο κατασκευαστής του τζακιού.

Πέτρα ή πλακάκι στο τζάκι

Γύρω από τη φωτιά μπαίνει μόνο υλικό που δεν καίγεται: κεραμικό πλακάκι, φυσική πέτρα ή μάρμαρο. Η πέτρα δίνει πιο φυσική εικόνα, αλλά είναι βαριά και θέλει περισσότερη φροντίδα. Το πλακάκι επένδυσης με όψη πέτρας δίνει παρόμοιο αποτέλεσμα πιο εύκολα. Με εύκαμπτη κόλλα, σωστή βάση και ελεύθερες γρίλιες, η επένδυση θα κρατήσει για πολλούς χειμώνες.